اى مردم به دنیا چونان زاهدان روى گردان از آن، بنگرید. به خدا سوگند، دنیا به زودى ساکنان خود را از میان مى‏ برد و رفاه زدگان ایمن را به درد مى ‏آورد آنچه از دست رفت و پشت کرد هیچ گاه بر نمى‏ گردد، و آینده به روشنى معلوم نیست تا در انتظارش باشند،

شادى و سرور دنیا با غم و اندوه آمیخته، و توانایى انسان به ضعف و سستى مى‏ گراید. زیبایى ‏ها و شگفتى‏ هاى دنیا شما را مغرور نسازد، زیرا زمان کوتاهى دوام ندارد.

خدا بیامرزد کسى را که بدرستى فکر کند، و پند گیرد، و آگاهى یابد، و بینا شود  پس به زودى خواهید دانست که آنچه از دنیا وجود داشت از آن چیزى نمانده، و آنچه از آخرت است جاویدان خواهد ماند، هر چیز که به شمارش آید پایان پذیرد، و هر چه انتظارش را مى ‏کشیدید خواهد آمد، و آنچه آمدنى است نزدیک باشد.

خطبه 103

مردم !

ما اهل بیت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم چونان پیراهن تن او، و یاران راستین او، و خزانه‏ داران علوم و معارف وحى،

و درهاى ورود به آن معارف مى ‏باشیم که جز از در،هیچ کس به خانه ‏ها وارد نخواهد شد، و هر کس از غیر در وارد شود، دزد نامیده مى ‏شود.

مردم درباره اهل بیت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم آیات کریمه قرآن نازل شد،

آنان گنجینه ‏هاى علوم خداوند رحمانند، اگر سخن گویند، راست گویند، و اگر سکوت کنند بر آنان پیشى نجویند.

خطبه154

 در حالیکه زمانى محدود و ناچیز در حیات لغزنده خود،زندگى کرد، نتیجه‏ اى‏ از نعمت‏هاى خدادادى نگرفت، و فریضه لازم را بجاى نیاورد، و ناگهان ‏اندوه‏ ها و ناگواریهاى مرگ با اینکه هنوز سوار مرکب سرکش خودکامگى بود، و راه شادى و خوشى مى‏نوردید بر سرش تاختن گرفت، در این هنگام در حیرتى ‏بى‏ سابقه فرو میرود، و در امواج متلاطم در دو شکنجه‏ ها شب بیدارى مى‏کشد، [از این پس]انبوه دردها و بیماریها بر سرش فرود  می آیند، و[او توانائى دفع ‏آنها را از دست داده]در میان برادرى همتا، و پدرى مهربان، و مادر وخواهرى که واى مرگ آنان را به شیون در آورده، آن تازه چشم پوشیده را[پس ازطى آن ناگواریها]با کمال یاس و انقطاع از این دنیا در کفن‏ هایش پیچیدند، و بى ‏آنکه مقاومتى از خود نشان دهد با کمال تسلیم ،روى چوبهاى تابوب گذاشته شد. [این مسافر دیار ابدیت را]یاران ونزدیکان فرزندان، و انبوه شتابزده برادران به سوى دیار غربت ‏بر دوش کشیدند-دیار غربتى که دیدارها در آنجا قطع میشود و تنهائى وحشت انگیز[که هیچ ‏انسانى یاراى همدمى با او را نخواهد داشت]بردند، تا آنگاه که تشییع کنندگانش‏ برگشتند، و آنان که در فراقش اندوه و ناله‏ها سرداده بودند،دنبال کار خود راگرفتند، [در همان شب که وارد زیر خاک تیره گشته است]براى پاسخ ازسئوال بهت انگیز و گویاى راز، و آشکار ساختن لغزشهاى او در امتحان اعمالى ‏که در زندگى دنیوى مرتکب شده نشانده میشود، بالاتر از اینها بلاى ورود در مایع جوشان عذاب الهى، و سرنگون شدن در دوزخ، و غوطه ‏ور شدن ‏در امواج سوزان آتش است، و سختى‏هاى نفسهاى آن، نه یک سکون‏ استراحتى براى آن تبهکاران وجود دارد، و نه آرامشى که بتواند عذاب را برطرف نماید، و نه نیروئى مانع از هجوم آن همه دردها و ناگوارى‏ها، مرگى‏ حاضر و برنده وجود ندارد که بساط هستى ‏اش را از عذاب اعمالش برهاند، و نه حتى خوابى سبک[که حد اقل لحظاتى را بیارامد]،[اینست داستان‏ سرنوشت تبهکاران] میان انواعى از عذابهاى کشنده، و عذابهاى متوالى، ما بخدا پناه میبریم.

اى ‏بندگان خدا،از گناهان مهلک، و عیوبى که خدا را به سخط و غضب می ‏آورد، بپرهیزید، اى دارندگان بینائى‏ها و شنوائى‏ها، و عافیت و متاع دنیا، آیا هیچ پناهگاهى و خلاصى، و آیا ملجایى و تکیه‏گاهى وجود دارد، یا توانائى‏ فرار یا مرجعى دیگر دارید.یا نه؟!

پس بکدامین مسیر منحرف میشوید، و بکدامین سوى بر میگردید، یا به کدامین پشتیبان مغرور میشوید، جز این‏ نیست که نصیب هر یک از شما از زمین بطول و عرض قامت‏ شما است، خوابگاهى که گونه بر خاکش خواهید نهاد، هم اکنون بخود بیائید

اى بندگان‏ خدا،که مهلت وسیع بشما داده شده، و روح در طول زمان ارشاد آزاد، و بدن ‏ها در حال راحت، و میدان تجمع براى زندگى، و فرصت‏ باقیمانده ‏زندگى، و استیناف اراده‏ها، و مهلت ‏براى توبه، و اوقات وسیع است، پیش از کوتاهى زمان و تنگناى خوابگاه نهائى و ترس و جدائى روح از بدن، و پیش از رسیدن غائبى که مورد انتظار است، و پیش از مؤاخذه خداوند عزیز مقتدر…

خطبه83 معروف به خطبه غرا

و کمال توحید و شهادت بر یگانگیش اخلاص ‏است،و کمال اخلاصش آن است که وى را از صفات ممکنات پیراسته دارند،

چه اینکه‏ هر صفتى گواهى مى‏ دهد که غیر از صفت موصوف است و هر موصوفى شهادت مى ‏دهد که‏ غیر از صفت است، آنکس که خداى را(به صفات ممکنات)توصیف کند وى را به چیزى‏ مقرون دانسته

و آن کس که وى را مقرون به چیزى قرار دهد،تعدد در ذات او قائل شده،و هر کس تعدد در ذات او قائل شود،اجزائى براى او تصور کرده،و هر کس اجزائى براى‏ او قائل شود وى را نشناخته است.

و کسى که او را نشناسد،به سوى او اشاره مى ‏کند،و هر کس به سویش اشاره کند،برایش حدى تعیین کرده،و آن که او را محدود بداند،وى را به شمارش آورده،

و آن کس‏که بگوید خدا در کجا است؟ وى را در ضمن چیزى تصور کرده،و هر کس بپرسد بر روى‏ چه قرار دارد؟ جائى را از او خالى دانسته همواره بوده است و از چیزى به وجود نیامده،

و وجودى است که سابقه عدم براى او نیست،با همه چیز هست اما نه اینکه قرین آن باشد،و مغایر با همه چیز است، اما نه اینکه از آن بیگانه و جدا باشد

انجام دهنده است،اما نه به آن معنى که حرکات و ابزارى داشته باشد،بینا است‏ حتى در آن زمانى که موجودقابل رؤیتى وجود نداشت،تنها است زیرا کسى وجود نداشته تا به او انس گیرد،و از فقدانش ‏ترسان و ناراحت‏ شود. 

در حالى که مردم به زمامدارى نیک یا بد، نیازمندند، تا مؤمنان در سایه حکومت، به کار خود مشغول و کافران هم بهرمند شوند

 و مردم در استقرار حکومت، زندگى کنند، به وسیله حکومت بیت المال جمع آورى مى‏ گردد و به کمک آن با دشمنان مى‏ توان مبارزه کرد.  جادّه‏ ها أمن و امان، و حقّ ضعیفان از نیرومندان گرفته مى‏ شود، نیکوکاران در رفاه و از دست بدکاران، در امان مى‏ باشند.

امّا در حکومت پاکان، پرهیزکار به خوبى انجام وظیفه مى‏ کند ولى در حکومت بدکاران، ناپاک از آن بهرمند مى‏ شود تا مدّتش سر آید و مرگ فرا رسد.

خطبه40

آن را جامد کرد تا محکم شود و صاف و محکم و خشک ساخت ‏تا وقتى معلوم و سرانجامى معین.و آنگاه از روح خود در او دمید،پس به صورت انسانى‏ داراى نیروى عقل که وى را به تکاپو مى‏ اندازد در آمد،و داراى افکارى که به وسیله آن درموجودات تصرف نماید.

به او جوارحى بخشید که به خدمتش پردازد و ابزارى عنایت کرد که ‏وى را به حرکت آورد،نیروى اندیشه،به او بخشید که حق را از باطل بشناسد،و همچنین ‏ذائقه،شامه و وسیله تشخیص رنگها و اجناس مختلف در اختیار او قرار داد،او را معجونى از رنگهاى گوناگون و مواد موافق و نیروهاى متضاد و اخلاط مختلف:حرارت،برودت،رطوبت،و یبوست و ناراحتى و شادمانى ساخت.

سپس خداوند از فرشتگان خواست که ودیعه ‏الهى و عمل به پیمانى را که با او داشتند،در مورد سجود در برابر آدم و خضوع به عنوان‏ بزرگداشت او،اداء نمایند آنجا که فرموده است:«براى آدم سجده کنید!پس آنها همه سجده کردند،مگر ابلیس!»(بقره-34.)

و همدستانش که کبر و نخوت آنان را فرا گرفت،و شقاوت و بدبختى بر آنان غلبه ‏نمود،به آفرینش خود از آتش افتخار نمودند،و به خلقت آدم از گل و خاک توهین کردند،پس خداوند براى اینکه آزمایشش کامل شود،و وعده ‏اى که به وى داده منجز گردد،به او مهلت ‏عطا کرد و فرمود:«تا روز معلوم مهلت داده شدى‏»(حجر-38 )

هم چنین مسلمانى که از خیانت پاک است انتظار دارد و یکى از دو خوبى نصیب او گردد: یا دعوت حق را لبیک گفته عمر او پایان پذیرد «که آنچه در نزد خداست براى او بهتر است»، و یا خداوند روزى فراوان به او دهد و صاحب همسر و فرزند و ثروت گردد، و هم چنان دین و شخصیّت خود را نگاه ‏دارد.

همانا ثروت و فرزندان، محصول دنیا و فانى شدنى، و عمل صالح زراعت آخرت است، گر چه گاهى خداوند، هر دوى آن را به ملّت‏هایى خواهد بخشید. از خدا در آن چه اعلام خطر کرده است بر حذر باشید از خدا آنگونه بترسید که نیازى به عذر خواهى نداشته باشید .

عمل نیک انجام دهید بدون آن که به ریا و خود نمایى مبتلا شوید، زیرا هر کس، کارى براى غیر خدا انجام دهد، خدا او را به همان غیر واگذارد. از خدا، درجات شهیدان، و زندگى سعادتمندان، و هم نشینى با پیامبران را درخواست مى ‏کنیم.

اى مردم، انسان هر مقدار که ثروتمند باشد، باز از خویشاوندان خود بى نیاز نیست که از او با زبان و دست دفاع کنند. خویشاوندان انسان، بزرگ‏ترین گروهى هستند که از او حمایت مى ‏کنند و اضطراب و ناراحتى او را مى‏ زدایند، و در هنگام مصیبت‏ها نسبت به او، پر عاطفه‏ترین مردم مى‏ باشند.

نام نیکى که خدا از شخصى در میان مردم رواج دهد بهتر از میراثى است که دیگرى بردارد. (قسمت دیگرى از همین خطبه) آگاه باشید، مبادا از بستگان تهیدست خود رو برگردانید،و از آنان چیزى را دریغ دارید، که نگاه داشتن مال دنیا، زیادى نیاورد و از بین رفتنش کمبودى ایجاد نکند. آن کس که دست دهنده خود را از بستگانش باز دارد، تنها یک دست را از آنها گرفته امّا دست‏هاى فراوانى را از خویش دور کرده است، و کسى که پر و بال محبّت را بگستراند، دوستى خویشاوندانش تداوم خواهد داشت.

خطبه23